De cafébezoeker heeft maar weinig te kiezen aan de tap; doorgaans is er maar één soort bier te krijgen. Dit komt door de contracten die horecaondernemers met brouwerijen moeten sluiten. Hierdoor zijn ook de prijzen hoger en is er minder ruimte voor innovatie.
(Photo: Melissaf84, iStockphoto)
Dat blijkt uit onderzoek van SEO Economisch Onderzoek (SEO), in opdracht van het bedrijfschap Horeca & Catering. 75 procent van de bierafzet wordt verkocht door aan de brouwerijen gebonden, drankverstrekkende horecaondernemingen. De binding tussen horecaondernemingen en brouwerijen betreft een bruikleenovereenkomst voor de installatie(s), een financieringsovereenkomst, een borgstellingsovereenkomst of een huurcontract.
De binding wordt verder gecombineerd met een exclusieve afnameverplichting. Hierdoor mag de horecaonderneming alleen het tapbier van de betreffende brouwerij schenken. Dit betekent dat er geen concurrentie op de tap is.
"Daarmee zijn de verticale overeenkomsten concurrentiebeperkend. Consumenten kunnen niet kiezen", aldus SEO.
Hogere prijzen
De binding heeft volgens het bureau ook nadelige gevolgen voor de horecaondernemingen. "Het leidt onder meer tot hogere inkoopprijzen voor bier, lager rendement en relatief veel faillissementen. De door de brouwerijen bewust gecreëerde overcapaciteit van horecaondernemingen verlaagt de bereidheid van banken om de horecasector te financieren. Door het risico op faillissement, het lage rendement en doordat de vaste activa vaak in het bezit zijn van de brouwerij, zijn banken minder geneigd om financiering te verstrekken aan horecaondernemingen. Hierdoor zijn horecaondernemingen nog meer aangewezen op de brouwerijen, waardoor de binding weer toeneemt."
Dit wordt ondersteund door de overstapcijfers van cafés. "Als gevolg van de geringe overstap blijft in de meerderheid van de gevallen de gebondenheid gelijk of neemt deze toe. De overeenkomsten met brouwerijen en de in het kader daarvan verschafte financieringen zijn zo een afspraak met een zure afdronk."
Maatregelen
De horecabiermarkt kan alleen effectief werken als er concurrentie op de tap ontstaat, concludeert SEO. "Daarom is het noodzakelijk dat exclusiviteitsvereisten in de verticale overeenkomsten tussen brouwerijen en horecaondernemers verdwijnen." Hiertoe moet de Nederlandse MededingingsAutoriteit (NMA) de brouwers eventueel dwingen.